Samarqand davlat universitetining zoologiya muzeyi
Zoological Museum of Samarkand State University Named After Alisher Navoi: Showcasing Over 4,000 Specimens Across 100 Species
Samarqand davlat universitetining zoologiya muzeyi hayvonot olami bilan ilmiy to‘plamlar orqali tanishtiradi. Bu universitet muzeyi bo‘lib, tabiat tarixi ta’lim va tadqiqot bilan bog‘langan. U sayyohga me’moriy yo‘nalishni mintaqa tabiati haqidagi hikoya bilan boyitish imkonini beradi.
Universitet va muzey tarixi
Bugun universitet Sharof Rashidov nomi bilan ataladi. Eski nashrlarda avvalgi nom uchrashi mumkin; dolzarb aloqa ma’lumotlarini qidirishda buni hisobga olish kerak. Muzey 1934-yilda S. K. Dal, K. K. Dal va K. K. Povarova ishtirokida tashkil etilgan.
Kolleksiya o‘quv va ilmiy maqsadlarda shakllangan. Bunday to‘plamda faqat noyob yoki yirik hayvonlargina emas, turining to‘g‘ri aniqlanishi, namunaning kelib chiqishi va taqqoslash imkoniyati ham muhim. Vitrina shunchaki g‘aroyib buyum namoyishi emas, ilmiy hikoyaning bir qismidir.
To‘plamlar nimalarni ko‘rsatadi?
Muzey kolleksiyalarida tulumlar, skeletlar va boshqa zoologik materiallar bor. Namunani tayyorlashning turli usullari turli belgilarni ochadi: tashqi qiyofa, suyaklar tuzilishi yoki tana qoplami. Bu tirik hayvonlar saqlanadigan hayvonot bog‘i emas, ilmiy namunalar muzeyidir.
Mahalliy fauna haqidagi materiallar Markaziy Osiyoning turli tabiiy hududlarida yashaydigan hayvonlar bilan tanishtiradi. Ular yonida boshqa mintaqalarga oid namunalar ham bo‘lishi mumkin. Har bir eksponat shu tur Samarqand atrofida yashaganini anglatmaydi. Geografik izohlarni diqqat bilan o‘qing.
Eksponatlarni qanday kuzatish mumkin?
Bitta savol tanlab, turli vitrinalardan unga javob izlash foydali. Masalan, hayvonlarning oyoq tuzilishini, qushlarning tumshuq shaklini yoki yashash muhitiga moslashish belgilarini taqqoslang. Shunda xilma-xillik faqat turlar soniga emas, tuzilish va hayot tarzi o‘rtasidagi aloqaga aylanadi.
Bolalarga tashqi ko‘rinishi turlicha hayvonlar orasidan o‘xshash belgilarni topishni taklif qilish mumkin. Biroq aniq namunalar haqida tasdiqlanmagan hikoyalarni takrorlamaslik kerak. Yirik skeletning kelib chiqishi, muzeyga qachon keltirilgani yoki ekspeditsiya haqidagi ma’lumot muzey yozuvi yoxud mutaxassis izohiga tayanishi lozim.
Universitet muzeyiga tashrif
Borishdan oldin universitet bilan kirish imkonini kelishing. O‘quv muzeyi oddiy sayyohlik obyektlaridan boshqa tartibda ishlashi mumkin. Kolleksiya mavjudligi har kuni erkin kirish mumkinligini anglatmaydi. Ekskursiya, suhbat tili va guruhlar uchun tartibni oldindan aniqlang.
Namunalar va vitrinalarga tegmang, suratga olish talablariga amal qiling. Tabiat mavzusini Samarqand viloyat tarixi muzeyida davom ettirish mumkin. Ulug‘bek muzeyi esa shaharning boshqa ilmiy an’anasi — astronomiyani ko‘rsatadi. Bu joylar Samarqandni dunyoni kuzatish, o‘rganish va tadqiq etish makoni sifatida tushunishga yordam beradi.
Manbalar
Suratlar asl maqoladan saqlandi; ma’lum mualliflar va arxiv sanalari izohlarda ko‘rsatilgan.
