Toshkent: modernizm, eski shahar va islom me’morchiligi
Tashkent ’s New Face
Toshkent eski mahallalar, islomiy obidalar, sovet modernizmi va zamonaviy shahar makonlarini birlashtiradi.
Poytaxtni qanday ko‘rish mumkin
Toshkent Buxoro va Xivaning ixcham tarixiy markazlaridan farq qiladi. Qiziqarli hududlar orasida sezilarli masofa bor, shu sabab metro va boshqa transportni rejalashtiring. Uch kunlik yo‘nalish hamma joyni bir kunda piyoda bosib o‘tishga urinmasdan, shaharning turli tomonlarini ko‘rishga yordam beradi.
Me’morchilik, bozor va dam olishni navbatlashtirish foydali. Ichkariga kirish cheklangan bo‘lsa ham bino tashqaridan qiziqarli bo‘lishi mumkin. Biroq yopiq tom yoki xizmat hududiga kirishni kelishuvsiz rejalashtirmang.
1-kun: eski shahar
Hazrati Imom majmuasi va eski shahar sayridan boshlang. Bu yerda tarixiy binolar bilan keyingi davr o‘zgarishlarini farqlash muhim. Mashhur Qur’on qo‘lyozmasi an’anaviy ravishda xalifa Usmon nomi bilan bog‘lanadi; bu nisbat uning sanasini aniqlash haqidagi ilmiy masalaning o‘rnini bosmaydi.
Keyin Chorsu tomon yo‘l oling. Bozor ham tirik savdo muhiti, ham me’moriy obyekt sifatida qiziq. Odamlar va rastalarni suratga olayotganda ruxsat so‘rang, yo‘lakni to‘smang.
2-kun: modernizm va metro
Ifodali fasadli «O‘zbekiston» mehmonxonasi markazning taniqli belgilaridan biridir. Xalqlar do‘stligi saroyi va boshqa yirik jamoat binolari XX asr ikkinchi yarmidagi me’moriy izlanishlar ko‘lamini ko‘rsatadi.
Toshkent metrosi 1977-yilda ochilgan, ammo alohida bekatlar turli qurilish bosqichlariga tegishli. «Kosmonavtlar»da kosmik mavzudagi bezak e’tiborni tortadi. Uni boshqa bekatlar bilan solishtiring, almashish yo‘llari va odatiy yo‘lovchi oqimini hisobga oling.
3-kun: zamonaviyroq Toshkent
Minor masjidi va Anhor atrofidagi makonlar poytaxtning boshqa qiyofasini ko‘rsatadi. Sayrni amaldagi dasturga ko‘ra muzey, ko‘rgazma yoki teatr bilan birlashtiring. Teleminoraga alohida safar rejalashtirish mumkin; kuzatuv maydoniga kirish imkoniyati va shartlarini oldindan tekshiring.
Foydali yo‘riqlar
Me’morchilikni o‘rganish uchun Tashkent Modernism XX/XXI tadqiqot loyihasidan foydalaning. U binolarni shakl, material va mahalliy naqshlarga e’tibor bergan holda tarixiy muhitda ko‘rishga yordam beradi.
Yo‘nalishni tasdiqlanmagan bepul konsert, velosiped ijarasi yoki yagona sayyohlik kartasi va’dalariga bog‘lamang. Har bir xizmatni safar sanasi uchun tekshiring. Poytaxtdan keyin boshqa shaharlarga borsangiz, Samarqand — Buxoro — Xiva yo‘nalishi foydali bo‘ladi.
Manbalar
Suratlar asl maqoladan saqlandi; ma’lum mualliflar va arxiv sanalari izohlarda ko‘rsatilgan.
